به او فرمود كه : « او خضر بود . » در طول قرون و اعصار همچنان گاه‌وبيگاه اين وجود ( افسانه‌اى ؟ ) بتظاهر و تجسم و تمثل و تجسد و يا بالاخره بحيات خود ادامه مىدهد گاه در شرق عالم و هندوستان به صورت و نام ( بابارتن ) « 1 » و گاه در غرب عالم بنام ديگر و گاه به همان نام خضر در ميان مردم ظاهر مىشود گاه به مريدان خرقه مىپوشاند و گاه ابراهيم ادهم را تخويف و ارشاد مىكند . . . . و امثال اين امور مثلا در اجازهء كه در رمضان سال ( 615 - ه ) شيخ صدر الدين حمويه به « على بن خليفه خزرجى دمشقى » تفويض مىكند و ( ابن ابى اصيبعه ) متن آن اجازه را در ( طبقات الاطباء ) نقل مىكند شيخ صدر الدين حمويه نسبت سلسله و اجازه خود را با دو واسطه به « خضر » مىرساند و از خضر نيز بلا واسطه برسول اكرم ( ص ) منتهى مىسازد : بدين شرح : « . . . . هذا ما انعم به المولى السيد الاجل الامام العالم شيخ الشيوخ صدر - الدين . . . ابن . . . ادام الله تاييده من الباس خرقة التصوف على مريده على بن خليفة . . . البسه و اخبره انه اخذها عن والده المذكور رحمه الله . و أن والده أخذها عن ابيه شيخ الاسلام معين الدين ابى عبد الله محمد بن حمويه رحمه الله و أنه أخذها عن الخضر عليه السلام و الخضر عن رسول الله صلى الله عليه و سلم . » ( طبقات الاطباء ج 3 ص 409 ) و در تضاعيف كتب تصوف و عرفان همچون « حلية الاولياء » و « صفة الصفوة » و خصوصا در « فتوحات مكية » ابن العربى نظير چنين مطالب و وقايع كم نيست . بارى مقام اقتضاى تفصيل بيشتر درباره « خضر » ندارد و هر كه طالب تفصيل بيشتر است بكتب فوق الذكر مراجعه خواهد نمود . از جمله كتبى كه در آن بتفصيل دراين‌باره سخن رفته است يكى تفسير شريف « روح المعانى » تأليف مرحوم ( آلوسى ) است ( ج 15 ص 292 الى 313 ) و ديگرى « اصابه » ( ابن حجر عسقلانى ) ( ج 1 ص 428 تا 448 ) است . و از نظر صوفيانه نيز « كاشانى » در ( شرح فصوص الحكم ) بسط مقال فرموده است 6 . صفحه ( 59 ) - لاجرم خضر علام غيوب بود - اين گفته بنص صريح قرآن مجيد با موازين و مبانى ظاهر شرع موافقت و ملائمتى ندارد و به كلى بر خلاف حكم ظاهر شرع است و فقط

--> ( 1 ) مرد معمر صالح يا مشعبذى كه در هندوستان در قرن هفتم هجرى مىزيست براى اطلاع از حال او و رابطه‌اش با خضر رجوع فرمائيد به اصابه ابن حجر ذيل « رتن » 7 .